psbes’s wisBlog

BIT-verslag (9)

Voor deze opdracht moet er weer een BIT-verslag gemaakt worden. Deze keer gaat het BIT-verslag over het hoofdstuk “Taalproblemen” uit het boekje wiskundeonderwijs in de basisvorming.

Dit hoofdstuk gaat over taalproblemen. Deze taalproblemen komen niet alleen, zoals zo vaak gedacht wordt, hoofdzakelijk bij de taalzwakke allochtone medemens voor. Nee, bij de autochtone medemens komt het ook steeds vaker voor. Misschien is het wel altijd geweest, maar komt het tegenwoordig steeds meer in het nieuws. Ik geloof dat er bij ons op school, een gewone streekschool op het Brabantse platteland, in klas 3 en 4 meer dan 50 leerlingen zijn die een taal- en spellingsprobleem hebben. Bijna iedere derde leerling heeft nu opeens TS boven zijn/haar proefwerk staan.

Ik merk dat steeds meer leerlingen moeite hebben met lezen. Vaak begrijpen ze gewoon niet wat in de vraag staat, wat de gegevens zijn die in de vraag staan. Laat dit nu net één van de eerste stappen zijn om een vraag te kunnen beantwoorden. Veel leerlingen beginnen ook direct met het lezen van de opgave in plaats van met het lezen van de begeleidende tekst. Soms denk ik dat dit uit luiheid gebeurd, maar ik kan me best voorstellen dat wanneer er enkele moeilijke woorden in een begeleidende tekst staan dat sommige taalzwakke leerlingen al snel afhaken.

Ik merk dat regelmatig in teksten gebruik gemaakt wordt van synoniemen.Vooral van die regel met wiskundewoorden die ook in de alledaagse taals wordt gebruikt (doorsnede, graden, lichaam, vergelijking, delen, rooster, as, lijn, som en functie) schrok ik wel een beetje. Ik heb me nooit beseft dat taalzwakke leerlingen hier behoorlijk veel moeite mee kunnen hebben. Daarnaast is het van belang dat er steeds hetzelfde woord voor hetzelfde begrip gebruikt wordt

Tussen de bedrijven door probeer ik de leerlingen zo goed als mogelijk te helpen, zonder het antwoord te geven. Ik probeer de leerlingen mondeling te sturen in de richting van het goede antwoord. Ze moeten het zelf kunnen afmaken. Mondeling kun je natuurlijk ook veel meer doen. Je kunt mimiek, gebaren, stemverheffing en dergelijk gebruiken een tekst duidelijker te kunnen lezen. Naast het mondelinge heeft iedere docent natuurlijk ook nog een (smart)bord ter beschikking om met behulp van een duidelijke tekening of schets het een en ander te verhelderen.

Tips om bij dit soort problemen een deel van de les hier aandacht aan te besteden neem ik mee. Ik ben me er eigenlijk nooit bewust van geweest dat er zoveel woorden in het vmbo-wiskunde worden gebruikt, waar leerlingen al snel moeite mee kunnen hebben. Het rubriceren van vragen en opdrachten in doe-vragen, in rekenvragen en in denkvragen stelt de leerlingen beter in staat om een goed onderbouwd antwoord te geven. De tips die hierover op bladzijde 174 staan, daar  ga ik ook proberen iets mee te doen.